Bilim / Teknoloji

Kripto Paraların Vergilendirilmesi

Sanal para kavramı ilk defa Bitcoin ile 2008 yıllarında adını duyurmuş olup , 2009 yılı itibariyle tam fonksiyonel hale gelmiştir. Bugun itibariyle yaklaşık 3328 civarı sanal para olup , tüm dünyada ve Türkiye de sanal paralara olan ilgi her geçen gün artmaktadır. Yaygın şekilde ilgi görüp yatırım aracı vb parametrelerle kabul görmüş olmalarına rağmen, kripto paraların hangi varlık türünde olduğu ve nasıl vergilendirilmesi gerektiği hususlarında dünyada ortak bir sonuca varılamamıştır. Yazımızda vergilendirme açısından dünya genelindeki uygulamalarla beraber Türkiye nin konuya yaklaşımı değerlendirilmiştir.

ABD

ABD Vergi İdaresi (IRS) tarafından yayımlanan “Sanal Para Rehberi” (IRS /  Virtual Currency Guidance, Notice 2014 – 21) [1] ile yapılan açıklamalara göre,

  • Bitcoin gibi sanal paralar varlık / mal olarak kabul edilmektedir.
  • Sanal paralara , döviz işlemlerindeki kazanç veya kayıplarda ki gibi işlem yapılmayacağından bahsedilmiştir.

Almanya
Birçok ülkenin aksine , Almanya da , kripto para birimleri , emtialar veya hisse senetleri olarak görülmemektedir. Bitcoin ve benzeri diğer kripto paralar , özel para olarak kabul edilir.

Alman Gelir Vergisi Kanunu (Einkommensteuergesetz/EStG ), madde 23     (Özel Satış İşlemleri gereği ),özel satış işlemlerinin takvim yılında yarattığı karın 600 € dan az olması durumunda karlar muaf tutulmaktadır. [2]

İngiltere
İngiltere Gelir ve Gümrük İdaresinin,(HM Revenue and Customs / HMRC ) ,19.12.2018 de yayınladığı bireyler için kripto paralar rehberine göre , HMRC , kripto paraları para birimi olarak tanınmıyor.

1992 tarihli Sermaye Kazançlarının Vergilendirilmesi Kanunu , madde 21 e atıfta bulunarak , Maddi olmayan duran varlık gibi değerlendirip ,değer artış kazancı olarak vergilendirilmesi gerektiğini savunuyor. [3]

Japonya
Japonya da , Bitcoin, resmi olarak bir ödeme yöntemi olarak kabul edilmektedir.Bitcoin satışı, 1 Temmuz 2017 tarihinden itibaren tüketim vergisinden muaf tutulmaktadır.

Sanal para birimleri, “ödemeleri yaparken kullanılabilen ve dijital olarak aktarılabilen” varlık benzeri değerler olarak tanımlanıyor. Bu nedenle, Bitcoin ticaretinden elde edilen kazançlar işletme kazancına dahil. Buna göre gelir ve sermaye kazançları vergisi amaçlarıyla işleme tabi tutuluyor.

Temel olarak, kripto para birimi ticaretinden 200.000 ¥ veya daha fazla kazanırsanız vergi ödemeniz gerekir.[4]

Avustralya
Avustralya Vergi İdaresi’ne göre kripto paraların elde edilmesi ve elden çıkarılması sonucu vergilendirilmesi , koşulların niteliğine göre değişiyor.Meslek olarak yapılması halinde farklı, kişisel bir yatırım olarak değerlendirilmesi durumunda farklı bir vergilendirme söz konusu.Kişisel yatırım olarak değerlendirildiğinde bazı muafiyetler var.[5]

Kanada
Kanada Gelir Ajansı nın (CRA) 27.06.2019 tarihinde güncellenen açıklaması ile , CRA, genel olarak, Gelir Vergisi Yasası amaçları doğrultusunda bir kripto para birimini bir mal gibi değerlendiriyor ve buradan elde edilen gelir için de koşullara bağlı olarak ticari kazanç ya da değer artış kazancı olarak vergilendiriliyor. [6]

Türk Hukuk ve Gelir Vergi mevzuatına göre; kripto paralara ilişkin herhangi bir düzenleme olmadığından kripto paranın getirdiği gelirin vergilendirilmesi henüz söz konusu değildir.

Bu noktada , Gelir İdaresi Başkanlığı , Kripto paraya isim verilmesinin vergileme için ana koşul olduğunu belirtmiş olup , üç isim üzerinde değerlendirme yapmaktadır.[7]

  • Emtia olarak kabul edilmesi.
  • Menkul kıymet olarak
  • Üçüncüsü de para olarak adlandırmak.

[1] https://www.irs.gov/pub/irs-drop/n-14-21.pdf

[2] https://www.gesetze-im-internet.de/estg/__23.html

[3] https://www.gov.uk/government/publications/tax-on-cryptoassets/cryptoassets-for-individuals#which-taxes-apply

[4] Iven De Hoon, “Bitcoin Taxation in the Developed Countries”, https://www.nomoretax.eu/bitcoin-taxation-developed-countries/

[5]https://www.ato.gov.au/General/Gen/Tax-treatment-of-crypto-currencies-in-Australia—specifically-bitcoin/

[6] https://www.canada.ca/en/revenue-agency/programs/about-canada-revenue-agency-cra/compliance/digital-currency/cryptocurrency-guide.html

[7] Rahim AK , “Bitcoin e vergi mi geliyor “ , Gazete Habertürk , 13.12.2017