Kurumsal ve Kişisel Gelişim

BEPS Aksiyon Planları Çerçevesinde Şirketlere İlave Getirilen Raporlama Yükümlülükleri Nelerdir?

Türkçe’ye Kar Aktarımı Yoluyla Matrah Aşındırması şeklinde çevrilen BEPS (Base Erosion and Profit Shifting)  aksiyon planı 2013 yılında G-20 ve OECD ülkeleri tarafından geliştirilen ve 2015 yılında çalışmaları bitirilen 15 eylem planından oluşmakta olup detayları yazımızda özet olarak açıklanmaya çalışılmıştır.

  • BEPS raporlamaları ne zamandan beri kullanılmaktadır?

Çalışmaların 2015 yılında tamamlanmasının ardından BEPS 13. eylem planında yer alan raporlamalar bir çok ülke tarafından 2016 yılından itibaren kullanılmaya başlanmıştır.

  • BEPS raporlamaları nelerdir?

BEPS raporlamaları söz konusu eylem planında 13. aksiyon maddesi olarak yer almış olup; 3 adet raporlama bulunmaktadır:

  1. Ülke Bazlı Raporlama
  2. Genel Rapor
  3. Ülke Raporu (Yıllık Transfer Fiyatlandırması Raporu)

Söz konusu raporları aşağıdaki şekilde kısaca özetlemek gerekirse;

  1. Ülke Bazlı Rapor

Ülke bazlı rapor, Çok Uluslu İşletmelerin (ÇUİ) hangi ülkelerde faaliyet gösterdiğini, faaliyet konuları, sermaye tutarını, çalışan sayısını, söz konusu bu ülkelerde elde ettiği gelir tutarını, bunlara istinaden ödenen vergi tutarın ve buna benzeri bilgileri içeren bir rapordur.

Raporunun sorumlusu, raporlanan hesap döneminden bir önceki hesap döneminin konsolide finansal tablolarına göre toplam konsolide grup geliri, 750 milyon Avro ve üzerinde olan çok uluslu işletmeler grubunun Türkiye’de mukim nihai ana işletmesi veya vekil işletmesidir.

Raporun bildirim zamanı 2019 hesap dönemi ve 1 Ocak 2019 tarihinden sonra başlayan özel hesap dönemi için 30 Ekim 2020 tarihinde son bulacak olup; elektronik ortamda internet vergi dairesi üzerinden yapılacaktır.

Beyan ise; raporlanan hesap döneminden sonraki on ikinci ayın sonuna kadar hazırlanır ve elektronik ortamda BTRANS linki üzerinden idareye sunulur.

  • Bu raporu kim beyan edecek?

Çok Uluslu işletmenin finansal konsolidasyonun yapıldığı Nihai Ana İşletmesi ya da Ana İşletmenin vekil atadığı Grup Şirketi beyanı yapacaktır.

Söz konusu beyan yapıldıktan sonra Ülkeler arasında söz konusu rapor otomatik değişime tabi tutulacaktır.  Özetle çok uluslu işletmenin Nihai Ana Şirketi ya da vekil atadığı Şirketi bir kere bu raporu kendi ülkesinde beyan ettikten sonra o ülke idaresinin raporu diğer ülkelere dağıtması beklenmektedir. Türkiye’nin de bu kapsamda imzaladığı değişim protokollerinin ise aktivasyonu beklenmektedir.

(*) Aktivasyonlar 31 Aralık 2020’ye kadar tamamlanmazsa 2019 hesap dönemi için son beyan tarihi ise 31 Aralık 2020 olacaktır.

Raporun dili Türkçe olup, para biriminin TL olma şartı bulunmamaktadır.

Ülke Bazlı Rapor beyan ve bildirimin yapılmaması durumunda cezai yaptırım olarak standart usulsüzlük cezaları uygulanacaktır.

  • Genel Rapor

Genel Rapor ise,  Çok Uluslu İşletmenin (ÇUİ)  organizasyon yapısını, grubun işletme faaliyetlerin tanımını, sahip olduğu gayri maddi hakları, grup içi finansal işlemleri, grubun finansal ve vergisel durumunu içeren bir rapordur.

Raporun sorumlusu, çok uluslu işletmeler grubuna bağlı ve bir önceki hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesi ekinde yer alan bilançodaki aktif büyüklüğü ve gelir tablosundaki net satışlar tutarının her ikisi de 500 milyon TL ve üzerinde olan kurumlar vergisi mükellefleri tarafından hazırlanır.

Raporun hesap dönemi bitimini izleyen 12 ay içinde hazırlanması gerekeceği belirtilmiştir. Söz konusu süre 2019 hesap dönemi raporu için 31.12.2020’ye kadardır. Bu tarihten sonra istenmesi durumunda, İdareye veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara ibraz edilmesi gerekmektedir.

Söz konusu genel rapor Ülke Bazlı Raporlama’nın aksine otomatik değişime tabi değildir. Dolayısıyla çok uluslu işletmenin vekil atadığı Şirketler bu raporu içinde Türkiye faaliyetlerini kapsayan şekliyle yurtdışı merkezlerinden talep ederek hazır bulundurmalıdırlar.

Çok Uluslu Şirketlerin nihai ana işletmesi Türkiye’de ise tüm gruba ait bu genel rapor ana işletme tarafından hazırlanmalıdır.

Rapor dili Türkçe olup; hazırlanmaması durumunda standart usulsüzlük cezaları uygulanacaktır.

  • Ülke Raporu (Yıllık Transfer Fiyatlandırması Raporu)

Mükellefin faaliyetlerinin tanımı, organizasyon yapısı ve ortakları, sermaye yapısı, içinde bulunduğu sektör, ekonomik ve hukuki geçmişi hakkında özet bilgiler, ilişkili kişilerin tanımı, ve İlişkili ve ilişkisiz kişilerle yapılan işlemlerin, transfer fiyatlandırması yöntemi ve bunun gibi açıklayıcı bilgilerin bulunduğu kapsamlı bir rapor olup; ülkemizde 2007 yılından beri yazılmaktadır.

Mevcut uygulamaya devam edilmek ile birlikte rapor içeriğinin kapsamı biraz genişletilmiş olup; alım satım toplamı 30.000 TL ve üzerindeki işlemlere formda (Ek:3 form) yer verilmesi gerekeceği de belirtilmiştir.

Raporun sorumluları,

  • Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığına kayıtlı olup ilişkili kişilerle yurt içi ve yurt dışı işlem yapan veya serbest bölgelerdeki ilişkili kişilerle işlem yapan mükellefler,
  • Diğer vergi dairelerine kayıtlı olup ilişkili kişilerle yaptığı yurt dışı işlem yapan veya serbest bölgelerdeki ilişkili kişilerle işlem yapan mükellefler,
  • Yurt dışı şubeleri ve serbest bölgelerde bulunan ilişkili kişilerle (serbest bölgedeki şubeleri dahil) işlem yapan tüm kurumlar vergisi mükellefleri ve
  • Serbest bölgede faaliyet gösterip yurt içi işlemleri bulunan mükellefleridir.

Söz konusu rapor, hesap dönemi bitimini izleyen kurumlar vergisi verilme zamanına hazırlanmış olmalı ve İdareye veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara ibraz edilmesi gerekmektedir.

Raporun Türkçe hazırlanması gerekmekte olup; hazırlanmaması durumunda standart usulsüzlük cezaları uygulanacaktır.

Ancak; Transfer fiyatlandırmasına ilişkin belgelendirme yükümlülüklerinin tam ve zamanında yerine getirilmiş olması kaydıyla, örtülü olarak dağıtılan kazanç nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmemiş veya eksik tahakkuk ettirilmiş vergiler için vergi ziyaı cezası %50 indirimli olarak uygulanır. Dolayısıyla bu yönüyle bile raporu tam ve zamanında oluşturmak önem arz etmektedir.

Transfer fiyatlandırmasına ilişkin belgelendirme yükümlülüğü ve bu yükümlülüğün tam ve zamanında yerine getirilmesinden kastedilen; 4 seri no.lu Transfer Fiyatlandırması Tebliğinde yer alan belgelendirme yükümlülüklerinin tam, zamanında ve belirlenen usule uygun olarak yerine getirilmesidir.

Belgelendirmeye ilişkin esası etkilemeyen hata ve eksiklikler ceza indirimi uygulamasına engel teşkil etmez. Belgelendirme yükümlülüklerinin tam ve zamanında yerine getirilmediğinin İdare veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlar tarafından tespit edilmesi durumunda, mükellefler ceza indiriminden yararlanamayacağı da hüküm altına alınmıştır.

Kaynak: Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğ 1’de Değişiklik Yapılmasına Dair 4 Seri No.’lu Tebliğ

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/09/20200901-3.htm