Kurumsal ve Kişisel Gelişim

“Bağımsız Denetçi” olmak isteyenler için yol haritası

Bir işletmenin finansal tablolarının ve diğer finansal bilgilerinin, finansal raporlama standartlarına uygunluğu ve doğruluğu hususunda, gerekli bağımsız denetim teknikleri uygulanarak denetlenmesi ve değerlendirilerek bir rapora bağlanmasına Bağımsız Denetim denir. Günümüz işletmeleri güvenilir bilgiye ulaşmak için bağımsız denetimden faydalanırlar ve bu sebeple bağımsız denetim, işletmeler için vazgeçilmez bir ihtiyaç haline gelmiştir. Bağımsız denetim; bağımsız denetçiler ve bağımsız denetçi kuruluşları tarafından yapılır. Bu yazımızda; Bağımsız denetçi olmak için aranan şartlar, en çok karşılaşılan sorular ve tereddüt edilen konulara yer vermek istedim.

BAĞIMSIZ DENETÇİ OLMANIN ŞARTLARI:

Bağımsız Denetim Yönetmeliğinin 14’üncü maddesine göre, denetçi olarak yetkilendirileceklerin aşağıdaki şartları taşımaları gerekir.

a) Serbest Muhasebeci Mali Müşavir olmak için aranan mezuniyet koşullarından birini karşılıyor olmak,

b) Meslek mensubu olması, (SMMM, YMM)

c) Türkiye’de yerleşik olması,

ç) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip bulunması,

d) Uygulamalı mesleki eğitimi tamamlamış olması,

e) Denetçilik sınavında başarılı olması,

f) Adli sicil kaydının bulunmaması,

g) Faaliyet izninin daha önce Kurum tarafından iptal edilmemiş olması,

ğ) Bağımsız denetim mesleğinin gerektirdiği şeref ve haysiyete uymayan bir durumunun bulunmaması, olumsuz bir itibara sahip olmaması.

BAĞIMSIZ DENETÇİLİKTE UYGULAMALI MESLEKİ EĞİTİM ŞARTLARI:

Denetçi olmak isteyenlerin en az 3 yıl süreyle, finansal tablo denetimi dâhil olmak üzere mesleki konularda denetim üstlenen bağımsız denetçi yanında ya da denetim kuruluşunda uygulamalı eğitim almaları şarttır. Dolayısıyla, öncelikli olarak aranan koşul bağımsız denetim işiyle iştigal eden bir meslek mensubu veya kuruluşta staj yapılmasıdır.

FİİLEN DENETİM İCRA ETMEYEN MESLEK MENSUBU YANINDA YAPILAN SMMM STAJERLİĞİ GEÇERLİ MİDİR?

Her halükarda, 3568 sayılı Kanun uyarınca meslek mensuplarınca yapılan staj süresinin bir yılı veya lisansüstü diplomasının ibraz edilmesi şartıyla iktisat, maliye, işletme, muhasebe, finansman, denetim ve vergi ile ilgili alanlarda lisansüstü eğitim görenlerin bu eğitimde geçen sürelerinin bir yılı eğitimden sayılır. Staj süresinin yalnızca iki yılının denetçi yanında geçirilmesi yeterli bulunmaktadır.

HANGİ ÇALIŞMALAR UYGULAMALI MESLEKİ EĞİTİMDEN SAYILMAKTADIR?

-KGK tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşlarında denetim ekiplerinde fiilen görev almak suretiyle yapılan çalışmalar,

-3568 sayılı Kanunun 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarında denetim yetkisini haiz olanların, bu kamu kurum ve kuruluşlarında geçirdikleri süreleri, uygulamalı mesleki eğitimden sayılmaktadır.

UYGULAMALI MESLEKİ EĞİTİM ŞARTLARININ ARANMAYACAĞI HALLER :

Bağımsız Denetim Yönetmeliğinin 15’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yetkilendirme başvurusunda bulunduğu tarih itibarıyla 15 yıllık mesleki tecrübe süresine haiz olanlarda uygulamalı mesleki eğitim şartı aranmaz. 4 yıllık lisans eğitimi düşüldüğünde, fiilen denetim icra etmeyen meslek mensupları yanında staj yapılan süreler ile sonrasında SMMM olarak çalışılan toplam sürenin 11 yıl olması durumunda, mesleki uygulamalı eğitim tamamlanmış sayılmaktadır.

BAĞIMSIZ DENETÇİLİK SINAVINA GİRMEK İÇİN MESLEK MENSUBU OLMAK ŞART MI?

Sınavlara girmek için; meslek mensubu olma şartı aranmayıp, staja başlama sınavından önce ve staj döneminde de bu sınavlara girilerek sınav şartı yerine getirilebilir. Sınavdan başarılı olunması durumunda, bağımsız denetçi belgesinin alınması için aranan diğer koşulların yerine getirilmesi için bir süre sınırlaması bulunmamaktadır.

BAĞIMSIZ DENETÇİLİK SINAVLARI:

Bağımsız Denetçilik Sınavı yılda iki defa olmak üzere İstanbul (Anadolu ve Avrupa Yakası), Ankara ve İzmir’de düzenlenmektedir.

BAĞIMSIZ DENETÇİLİK SINAVLARINDA BAŞARI ŞARTI İLE SINAV SONUÇLARININ GEÇERLİLİK SÜRESİ NEDİR?

Sınavda başarılı sayılmak için sınav konularının her birinden yüz puan üzerinden en az altmış puan alınması, tüm sınav konularından alınan notların aritmetik ortalamasının da en az yetmiş puan olması şarttır.

Sınav konularının her birinde ve sınav başarı ortalaması hesabında, küsuratlar yuvarlanarak gösterim iki hane üzerinden yapılır. Yuvarlama işleminde virgülden sonra gelen hanelerin sonuncusundan başlamak üzere, 5 ve üzeri rakamlar yukarı tamamlanır. Dolayısıyla, derslerden alınan notların ortalaması 69,5 ve üzeri olan adayların 70 şartını sağladıklarını değerlendirilmektedir.

Not yükseltmek amacıyla sınav konularının her birinden ayrı ayrı sınava girilebilir. Geçerlilik süresi içerisinde en yüksek sınav notu esas alınır.

Konuları itibarıyla sınav sonuçları ilan tarihini müteakip üçüncü takvim yılı sonuna kadar geçerlidir. Örneğin; ilk kez 2018’de girip başarılı olunan not, müteakip üçüncü yıl sonuna kadar geçerlidir. Diğer bir ifadeyle, 2019, 2020, 2021 yılı sonuna kadar başarı notunun belirlenmesinde, ortalamada dikkate alınmaktadır.